"title":"Mình đã bán đi biệt thự do mình thi công rồi sau đó quay lại mua ngôi nhà cũ 68 mét vuông của mình","body":"
Vào năm 2023, tôi hoàn tất bàn giao căn biệt thự 480m2 tại khu Nam Long cho một chủ nhà hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Ảnh chụp căn nhà lên báo in kiến trúc, ai xem cũng trầm trồ. 14 tháng sau, chủ nhà gọi điện cho mình bảo rằng muốn bán gấp. Lý do nghe có vẻ khó tin: \"Sống trong chính nhà mình mà cứ như đang đi làm.\" Ba tháng sau, tôi ký hợp đồng mua về căn hộ cũ 68m2 mình từng sống vào thời làm công ăn lương ở quận 3. Thật tình mà nói, việc đổi vai đó cho mình nhiều thứ về việc làm nội thất biệt thự hơn tất cả 11 năm làm nghề phía trước. Lúc nghiên cứu thi công nội thất biệt thự trọn gói của từng dự án đang nhận, tôi thường đặt câu hỏi điều ngược lại: không biết mình đang làm một căn nhà hay một sản phẩm trưng bày.
Lúc tất cả trong biệt thự đều xứng tầm thì chẳng còn khoảng nào để thở
Có một cái bẫy mình chứng kiến hầu như tất cả chủ nhà xây biệt thự lần đầu đều sập vào: yêu cầu tất cả các khu vực phải nói cùng một ngôn ngữ vật liệu. Sàn đá marble trắng vân mây trải xuyên suốt từ tiền sảnh vào tới nhà bếp và ra tới khoảng sân phía sau. Trần giật cấp cùng một cao độ 3,2 mét khắp tầng một. Đồ nội thất đóng nguyên một tông gỗ óc chó sẫm từ ghế sofa cho đến kệ sách tới cái ghế đẩu trong phòng của con trẻ.
Tôi từng làm một căn ở Vinhomes Riverside theo đúng cách đó. Chủ nhà vốn là giám đốc một doanh nghiệp dược phẩm, nói thật rất lịch sự nhưng rất cứng: \"Tôi cần bước vào bất cứ phòng nào cũng phải biết ngay đây là nhà của tôi.\" Nghe có vẻ hợp lý. Nhưng cái giá thì không hợp lý chút nào. Khu vực bếp bị kéo kéo dài thành ra 5,8 mét chỉ nhằm đủ không gian để kê đảo bếp đá cùng tông với sảnh, trong lúc đó lối đi lại giữa bồn rửa – bếp nấu – tủ lạnh bị kéo căng đến 2m4 — nấu một bữa phải đi thêm chục bước so với căn hộ trước kia của chị ấy. Sân chơi con bị đẩy lùi tới sát tường rào, kẹp giữa phòng giặt và hầm để xe, bề mặt vỏn vẹn 12m2 cho hai đứa trẻ đạp xe. Góc đọc sách tôi đặt kế bên cửa kính nhìn ra sân trong, nhưng vì sợ lệch tông với khu phòng khách, cái ghế bành cũng phải bọc đệm da nâu y hệt ghế ở khu tiếp khách. Đọc sách mà ngồi như đang đợi đối tác đến ký hợp đồng. Nói theo cách khác, tôi đã thiết kế một căn nhà biệt thự mà từng mét vuông đều đóng vai một vai na ná nhau.
Khách của mình không mua gỗ họ mua cái cảm giác được cho phép chậm lại
Vào cuối năm 2024, tôi ngồi trao đổi với một chủ tịch tập đoàn thép tại khu công nghiệp Long An. Suốt bốn mươi lăm phút đầu, ông ấy chẳng hỏi một câu nào về gỗ óc chó, veneer, hay đá nhập khẩu từ Italy. Điều duy nhất vị ấy đòi hỏi là: \"Tôi muốn vào tới cửa nhà là người ta phải nhận ra ngay tôi đã hết giờ làm.\" Tôi hiểu ra một điều: thứ mà khách hàng thực sự mua chẳng phải là chất liệu, mà chính là quyền được phép bước ra khỏi vai quản lý. Và cái cảm giác đó không nằm ở ở giá cái bàn ăn hoặc bộ sofa. Nó nằm ở những thứ rất cũ, rất rẻ tiền so với toàn bộ ngân sách.
Cụ thể, độ dày của gối ngồi ở chiếc ghế phòng khách — tôi thường đẩy lên 12 đến 14cm cho nhóm gia chủ này chứ không phải 8cm theo tiêu chuẩn, bởi người ngồi sẽ hơi lún xuống, vai hạ xuống và cơ thể tự động chuyển sang tư thế nghỉ. Thứ hai chính là nhiệt màu đèn chiếu khu phòng khách 2700K — chứ không phải 3000K như phần lớn nhà đang làm, bởi 2700 Kelvin đủ ấm để gương mặt người ngồi đối diện trông mềm hơn dưới ánh đèn. Điều thứ ba là độ vang khoảng sân trong. Tường vây quanh sân mình xử lý bề mặt bằng đá ong hay gạch thô mộc chứ không dùng sơn nước bóng, vì bề mặt nhám hấp thụ âm tốt hơn hẳn, độ vang giảm đi chừng 0,4 giây, và đôi tai người ngồi cảm nhận được sự tĩnh lặng đó trước khi đôi mắt kịp nhìn điều gì.
Mình thống kê tám căn biệt thự bàn giao trong năm 2024. Sáu trên tám căn đều có đòi hỏi cụ thể về cái tĩnh lặng trong không gian, diễn đạt bằng các câu chẳng hề giống như thông số kỹ thuật: \"Đừng để nghe thấy tiếng chiếc tủ lạnh từ nhà bếp vọng ra\", \"Lúc con tôi ngủ, tôi không muốn nghe thấy tiếng người nào đó đi lại phía cầu thang\". Nếu mà chỉ nghe tên vật liệu thì không giải quyết được mấy yêu cầu đó.
Căn biệt thự không phải để thi công xong rồi thôi mà để lớn dần cùng người ở
Nhìn lại, mình thấy hai kiểu khách hàng rất khác nhau. Nhóm lâu dài — 10 năm trở lên, phần nhiều là những gia đình đã ở trong một căn nhà trọn đời rồi sau đó mới dọn sang biệt thự. Kiểu còn lại là chủ nhà chuyển sang biệt thự đầu tiên, thường vì vừa ký được một hợp đồng lớn. Nhóm sau hay yêu cầu một điều tôi nghe thấy lặp lại nhiều lần: \"Làm kín toàn bộ mọi thứ lại.\" Giấu máy lạnh, giấu bình nước nóng, che kệ để đồ, giấu hộp cơm con trẻ trên bàn học. Nhà sạch y như showroom nội thất. Chuyện buồn cười là 3 năm về sau, chính những chủ nhà đó liên lạc lại và đục phá mấy vách ấy đi, bởi vì con cái lớn lên, đồ đạc mới phát sinh, không có chỗ nào để nhét vào.
Một khách mình làm cho ở Thảo Điền đòi bao kín sân trong 28m2 thành một khu cà phê nội bộ — vị ấy bảo để đón tiếp đối tác. Chúng mình làm xong: quầy bar thấp, ghế cao, đèn vàng treo lơ lửng kiểu quán xá. Hai năm sau đó, con ông ấy vào đại học, bà vợ gọi hỏi mình có thể gỡ quầy rượu đi được. Tôi hỏi để làm gì, chị nói: \"Để dùng làm chỗ chứa rượu.\" Cái không gian đó đến giờ vẫn còn chính là kho rượu, quầy bar đã bị gỡ từ lúc 2023. Điều rút ra thì ra rất rõ ràng: khi mà thi công biệt thự hiện đại, tôi luôn luôn chừa từ 20 đến 30% diện tích đồ nội thất có khả năng thay đổi công năng mà chẳng phải đục phá bức tường hay hệ thống điện đi âm. Chẳng hạn, một vách ngăn chia phòng đọc tôi hay làm bằng panel gỗ tháo ra được, hoặc một khoảng 3 mét vuông kề cầu thang để trống không với sàn gạch đồng bộ nhưng chẳng kê thứ gì cố định. Đấy chính là khoảng không gian sẽ biến thành điều gì mà gia chủ chính họ cũng chưa biết.
Tôi từ chối 3 hợp đồng biệt thự mỗi tháng và chọn làm chậm hơn
Bây giờ mình công tác tư vấn độc lập cho các gia chủ tự đứng ra thi công. Nhưng mà trước đây, mình từng đảm nhận vị trí giám đốc thiết kế tại một xưởng đồ nội thất cao cấp ở Sài Gòn. Tháng nào mình nhận được trung bình 7-9 lời mời thi công nhà biệt thự. Tôi nói không ít nhất 3. Không ít người nghĩ tôi làm giá, nhưng thực tế ngược lại: mình không có đủ nhân lực để theo sát từng căn. Một căn nhà biệt thự hiện đại mình thi công mất bốn đến sáu tháng, và mình chỉ nhận tối đa ba căn chạy cùng lúc. Lý do rất cụ thể: ba xưởng gia công khác nhau đọc một bộ bản vẽ theo ba kiểu khác nhau.
Một lần nọ, vào tháng 4 năm 2022, tôi nhận gấp hợp đồng thi công nội thất cho một căn biệt thự 600m2 ở Bình Chánh. Lúc đó đang chạy một dự án khác ở Quận 2, tôi phân hầu hết các các đội nhóm bên ngoài và chỉ ghé qua kiểm tra mỗi một tuần một lần. Đến ngày nghiệm thu, tôi phát hiện bản lề cửa cửa gỗ không khớp với khung cửa. Hỏi ra mới rõ: xưởng làm khung, xưởng khác đóng cánh, xưởng thứ ba lắp đặt bản lề theo sai số theo tiêu chuẩn riêng họ. Chi phí khắc phục vượt hợp đồng chừng 180 triệu, cộng thêm hai tuần chậm tiến độ bàn giao. Chủ nhà chẳng la nhưng thốt lên một câu tôi nhớ mãi: \"Tôi chẳng cần nhanh, tôi cần đúng.\" Từ sau, mỗi khi định bụng nhận thêm hợp đồng vượt số lượng mình theo được, mình lại nhớ tới cái câu ấy. Có những căn nhà mình thi công vội vàng, trong vòng hai hoặc ba năm sau đó, thế nào c